Een sfeerimpressie van de 2e Participatiedag Meldkamer Oost Nederland 20 mei 2019

“Verbeelden”, dat is het thema van deze tweede participatiedag Meldkamer Oost Nederland. Laten zien en samen in gesprek gaan over een meldkamer die straks plek biedt aan de deelnemers van vandaag; rode, witte en blauwe centralisten, RTIC’ ers en ICT-beheerders.

Om dat verbeelden kracht bij te zetten; het aantal stoelen dat vandaag in de ruimte is neergezet is gelijk aan het aantal meldtafels; 63. Alle stoelen zijn bezet. Er is dus grote belangstelling. De opkomst is hoog. En dat is goed voor het gesprek. De sfeer is ontspannen. Met grote aandacht wordt geluisterd. Naar het verhaal van Ramona Gal over de huisvesting. Naar het verhaal van de architecten over het gebouw. Naar elkaar. Kritische opmerkingen en het uiten van zorg, de ‘oh zit dat zo’s’ en het ‘daar kan ik mij best wel in vinden’; Het was er allemaal vandaag.

Het eerste Nederlandse meldkamergebouw vanuit de meldkamerfunctie
Sipke Dekker, kwartiermaker LMS Oost Nederland trapt af; ‘We nemen jullie in deze tweede participatiebijeenkomst graag mee in de gedachtegang ‘achter’ het ontwerp van het gebouw. De meldkamervloer in dat gebouw wordt jullie werkplek. We zijn nu op het moment aangekomen die gedetailleerd in te vullen. Dat willen we graag samen met jullie doen.’

Dekker vervolgt; ‘Een nieuw gebouw neerzetten, helemaal bedacht vanuit de meldkamerfunctie. Daarmee zijn wij de eersten in Nederland. De meeste meldkamers huizen in bij een kantoorfunctie. Dát vertrekpunt voor bouw of inhuizen is echt anders dan het onze. Ons gebouw ontwikkelt zich om de meldkamerfunctie heen. Dat ga je terug zien in ons ontwerp en in de inrichting.’ Dekker is ervan overtuigd: ‘Door deze unieke aanpak bouwen wij samen de mooiste meldkamer van Nederland!’ Maar dat gaat niet vanzelf. Veel collega’s steken daar energie in.’

Een blik op het ontwerpproces
Eén van die mensen is Ramona Gal (Gelderland-Midden). Samen met Marcel Jonkman (Gelderland-Zuid) richt zij zich op het zo goed mogelijk vertalen van de eisen van de gebruikers in een ontwerp van de meldkamer. Ze refereert aan afgelopen augustus, de eerste participatiebijeenkomst. ‘Daar hebben we jullie meegenomen in het Specifieke Programma van Eisen (SPvE). Het SPvE was de basis voor de architect om aan de slag te gaan.

Een groot deel van jullie input is door ons opgenomen in het ontwerp dat gemaakt is, maar niet alles. Een balkon bleek bijvoorbeeld echt niet te realiseren. En specifieke rokersvoorzieningen zijn niet opgenomen als gevolg van beleid van de politie. Een recuperatieruimte, waar mensen na een heftige situatie even op adem kunnen komen, met een directe verbinding naar buiten was ook een wens van de vorige keer. In zo’n comfortabele ruimte van iets meer dan 25 m2 met groen uitzicht hebben we nu wel kunnen voorzien. En ‘even luchten’ –ook een behoefte die eerder werd geuit- kan in de groen aangelegde tuin rondom het gebouw.

Van wie is het gebouw?
Ramona legt kort uit hoe het ook weer in elkaar zit. De politie is eigenaar van het gebouw. De politie stelt daarom het merendeel van de (bouwkundige en uiterlijke) eisen. En de meldkamer is de belangrijkste gebruiker. Daarnaast komen Team Grootschalige Opsporing en Team Technisch Toezicht in het gebouw. Zij zijn eveneens gebruikers met eigen wensen. Bijvoorbeeld op het gebied van toegangsbeveiliging. Dat ga je merken.

Participatiedag in augustus tot nu
Ramona blikt met ons terug: Wat hebben we gedaan vanaf augustus tot nu? ‘In augustus is met jullie gesproken over het concept Programma van Eisen. Met behulp van de input is dat gerealiseerd.’ Ze geeft ons een inkijk in het verdere ontwerpproces;

‘Om van eisen naar plattegronden te gaan gebruik je een schetsontwerp (soort vlekkenplan). Daarop volgt een voorontwerp (intekenen van trappenhuizen, vluchtwegen; er staat meer vast over de vorm). Hieraan legt het ontwerpteam nu de laatste hand. Dat voorontwerp resulteert in een definitief ontwerp waarmee de plattegrond echt ‘vastgezet’ wordt. Dit definitief ontwerp wordt technische vertaald in bestek. Tenslotte kiezen we een aannemer en kan de bouw starten. Best een fors proces dat even tijd kost. Telkens weer zorgen we ervoor dat de check plaatsvindt op de verwerking van al onze gebruikseisen in de steeds gedetailleerde wordende tekeningen’, licht Ramona haar inspanningen en die van collega Marcel Jonkman toe.

Dat elk ontwerpproces zijn eigen problemen kent is ook hier al ondervonden. Gal: ‘Het ontwerpteam is het afgelopen half jaar zeker tegen dingen aangelopen. Zo bleek bijvoorbeeld het gebouw niet goed op de kavel ingetekend te staan waardoor er iets met de lengte en de breedte gedaan moest worden, Daarnaast was meer ruimte voor de technische installaties (klimaat en ICT) nodig dan in het begin ingeschat.’

Wat komt er nu aan?
‘Begin september maken we een proefopstelling van de meldkamer. Daar kan iedereen komen kijken en de ruimte ervaren en beleven. De reacties daarop moeten de spreekwoordelijke ‘puntjes op de i’ zetten om een zo werkbaar mogelijke inrichting van de meldkamervloer in het definitief ontwerp op te nemen. Dat definitief ontwerp is eind oktober gereed.

De architecten aan het woord
Van proces naar verbeelding. Het woord -of eigenlijk beeld- is in dit tweede deel van het ochtendprogramma aan de architecten van CEPEZED; Ronald Schleurholts en Mathieu de Danschutter. Ze vertellen het eerste schetsontwerp van het gebouw aan de hand van documenten met wensen en eisen te hebben gemaakt. ‘Dat is nog erg statisch.’ De dynamiek, goede energie en kleur in het ontwerp komt daarna pas op gang. In de dialoog met de gebruikers. Ronald Schleurholts; ‘Een meldkamer ontwerp en bouwen we niet dagelijks. Dit is een bijzonder gebouw. Met een speciale functionaliteit. We vinden het steeds weer een uitdaging de balans te vinden tussen het bijzondere ‘maatpak’ meldkamer èn een gebouw dat tegelijkertijd in de toekomst goed mee kan gaan.’

Passend in de omgeving
Architect De Danschutter toont een kleurenplaat van de buitenzijde van het gebouw. Hij geeft vanuit stedenbouwkundig oogpunt zijn overwegingen: ‘We stonden voor de vraag; Hoe ga je op deze plek een mooie meldkamer bouwen? Het is een kleiner gebouw ten opzichte van de omgeving. Juist daarom vonden we dat het een extra stoere impact verdiende. We kozen voor twee blokken van cortenstaal. Een krachtig gebaar in het groen, tussen de bestaande grote gebouwen, een ‘wakend oog’ in haar omgeving. Verder moesten we met zaken rekening houden: ruim passend op de kavel, behoud van de bijzondere oude bomen (eis van de gemeente), tenminste 155 parkeerplaatsen voor de meldkamer, er moest een fietsen- en motorstalling komen. En voldoende garantie voor privacy en veiligheid. Zo houdt bijvoorbeeld nu het talud de technische ruimtes uit het zicht (onder het maaiveld) en de privacy van de meldkamer is geborgd doordat deze net boven het maaiveld zit.’

Architectuur en functionele indeling
Mathieu de Danschutter vervolgt zijn verhaal; ’Waar we naar hebben gekeken bij ‘de binnenkant’ van het gebouw? Uit ervaringen in andere projecten weten we dat het een fijne sfeer geeft als het centrale ontmoeten met ruimte en daglicht wordt versterkt. Daarom hebben we een ‘hart’ gemaakt in het gebouw door atria die verspringen naarmate je hoger de trap opgaat. Met grote raampartijen. Alle ontsluitingstrappen en ontmoetingsruimten liggen in dit ruime lichte hart van het gebouw.’

Op de tekening kunnen we allemaal zien; strikt genomen bestaat het gebouw uit een stapeling van 2 volumes: de meldkamerfunctie en de technische ruimten versus de kantoor- en vergaderfunctie inclusief de ruimtes voor Team Technisch Toezicht (TTT), Team Grootschalige Opsporing (TGO) en Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden (SGBO)’.
De architect neemt ons vandaag per verdieping uitgebreid mee. Aan de hand van de tekeningen geeft hij zijn overwegingen. De 3D tekening van de meldkamer geeft ons een gevoel bij de grootte en indeling van de 700m2 kolomvrije ruimte. Verder is duidelijk dat een kleedruimte met kluisjes en douches wordt gerealiseerd, er een recuperatieruimte is, de meldkamer een comfortabele ‘pantry plus’ krijgt, de oefenruimte met 10 meldtafels door de flexibele glaswanden eenvoudig aanschuifbaar is aan de meldkamer in een opgeschaalde situatie. En dat best veel ruimte is gereserveerd voor ‘de techniek’, denk aan ICT- en klimaatsystemen. Er is ook een soort ‘tussenverdieping’ in de vorm van een computerlokaal en briefingsruimte van waaruit via een glaswand op de meldkamer gekeken kan worden. Vanuit het idee van ‘visueel contact’, zonder dat dit verstoring op de meldkamervloer geeft.

Meldkamer Oost Nederland is overigens de eerste BENG-meldkamer in Nederland. Dat staat voor een Bijna Energie Neutraal Gebouw. Om dit te realiseren is onder andere een goed isolerende gevel nodig, wordt het dak uitgerust met PV-panelen en is er een sedumdak dat water vasthoudt, zo vertelt de architect.

De Danschutter: ‘Ik kreeg de vraag of ik vanuit mijn visie op ontwerpen eens wilde nadenken over hoe het gebouw goed kan werken op de inrichting van de meldkamervloer. Ik kijk dan naar bijvoorbeeld dak- en daglichtinval, rust door symmetrie en logische looplijnen, verdeling in dichte en open wanden.’ Eén van de twee varianten die we in het middagprogramma gaan bespreken is van zijn hand.

De architect sluit af. ‘We willen graag een veilige haven creëren met een herkenbare professionaliteit en trotse gebruikers. Dat is onze drive om samen met de gebruikers een mooi gebouw te realiseren.’

Na de presentatie van de architecten krijgen wij als collega’s in de zaal de mogelijkheid om vragen te stellen. Onze vragen gaan onder andere over het aantal parkeerplaatsen, de inrichting van de pantry, de kluisjes, zicht vanuit de bezoekersruimte op de meldkamer en het aantal toiletten. Er resteren verschillende vragen over het klimaat waar niet precies het antwoord op geweten wordt. Om die goed te beantwoorden wordt voor een volgende participatiebijeenkomst de gekozen installateur (Nelissen) uitgenodigd.

Twee varianten inrichting meldkamer
De eerste variant van de inrichting van de meldkamervloer is bedacht door een groep van gebruikers, ook wel genoemd als ‘de waaier’. De tweede variant van vandaag -‘de blokken’- is opgetekend door de architect. Hierin heeft hij de uitgangspunten van de waaier vertaald naar de aansluiting die hij ziet met het gebouw qua lichtinval, looplijnen etc . Deze varianten worden in het middagdeel gebruikt om het gesprek op gang te krijgen over de do’s en don’ts van de inrichting van de meldkamervloer. De aanwezige collega’s hebben de mogelijkheid gekregen om hun visie op beide varianten te geven.

In het projectteam LMS Oost Nederland zijn wij bezig deze uitkomsten op de beide varianten goed op een rij te zetten. Deze worden nog met iedereen gedeeld.

Alle aanwezigen; dank voor jullie aandacht, energie en inbreng!

 

Voeg toe aan selectie